Sudety- Góry Stołowe


GÓRY STOŁOWE

Granicę zachodnią i pólnocno-zachodnią wyznacza granica państwa. Na północy i północnym wschodzie od Kotliny Kłodzkiej oddziela je wyraźna krawędź erozyjna na linii Radków-Polanica Zdrój. Na południu Bystrzyca Duchnicka oddziela je od Gór Bystrzyckich i Orlickich.  Dalej granicę z Obniżeniem Dusznickim, Wzgórzami Lewińskimi i Obniżeniem Kudowy wyznacza linia Duszniki-Zdrój-Kulin-Dańczów-Kudowa Zdrój.
Góry Stołowe są jedynymi w Polsce górami o budowie płytowej. Fundament tworzą zlepieńce i piaskowce, na których zalegają trzy warstwy piaskowców, przedzielone marglami, mułowcami i iłowcami. Piaskowce poprzecinane są prostopadłymi do nich spękaniami tzw. ciosem. Masyw jest przecięty uskokiem tektonicznym, wzdłuż którego płynie obecnie Czerwona Woda. Ruchy tektoniczne trwają do dziś, wynosząc pasmo o 1-2mm rocznie. Procesy erozyjne doprowadziły do podziału płyty na grzbiety i wzgórza zwane stoliwami. Oglądane z daleka pasmo przypomina piramidy ze ściętymi wierzchołkami. Tworzą je cztery stoliwa: Szczeliniec Wielki: (919m), Skalniak( 918m), Narożnik( 849m), Szczytniak( 589m). System spękań i uwarstwowienie skał sprzyjały powstawaniu wspaniałych form erozyjnych- skalnych grzybów, iglic, bram, maczug i labiryntów.
Znaczne różnice wysokości powodują, że średnia roczna temperatura w kotlinach jest o 2 stopnie wyższa niż w partiach szczytowych. Częstym zjawiskiem jest inwersja temperatury, co prowadzi niejednokrotnie do zalegania mgieł w dolinach. Roczne sumy opadów wahają się od 800-1000mm w dolinach. Do ponad 1100mm w okolicach Szczelinca Wielkiego. Śnieg w górach zalega około 100dni, a w szczelinach stoliw nawet w lipcu. Leżące w dolinach uzdrowiska mają klimat znacznie łagodniejszy, często o charakterze mikroklimatu.
Przez Góry stołowe przebiega europejski dział wodny pomiędzy Morzem Bałtyckim( Ścinawka, Bystrzyca Dusznicka) a Morzem Północnym( Metuje). Sieć rzeczna jest uboga mimo bogactwa źródeł. Na południowym skraju gór występują źródła szczaw wykorzystywane do celów leczniczych.
Naturalna szata roślinna( lasy liściaste i mieszane) została silnie przekształcona przez człowieka. W lasach dominuje sztucznie wprowadzony świerk. W nielicznych miejscach występuje buk i jaworzyna. W podszycie min. bluszcz pospolity, barwinek pospolity, lilia złoto głów, wawrzynek wilcze łyko. Jest tu jedyne w Polsce stanowisko skalnicy zwodniczej oraz zespół torfowisk wysokich( Torfowiska Batorowskie) z sosną błotną, brzozą omszoną oraz bażyną czarną i rosiczką okrągłolistną.

PASMA I ICH NAWYŻSZE SZCZYTY

Właściwe Góry Stołowe( Szczelniec Wielki 919m n.p.m)
Boumowskie Ściany( Bożanowski Szpiczak  783m n.p.m)
Adrspasskoteplicke skaly( Cap 785m n.p.m)
Wzniesienie( Otasa 700m n.p.m)
Zawory( Róg 712m n.p.m)














źródło: "Polska Góry, Górki i Pagórki", Elżbieta Wołoszyńska, Marek Wołoszyński


Komentarze

Popularne posty z tego bloga

KRZYŻTOPÓR, CZYLI ZAMEK W UJEŹDZIE

Nawiedzone domy- świętokrzyskie

SUDETY